Czynniki biologiczne - podstawy prawne
Czynniki biologiczne Szkodliwe czynniki biologiczne obejmują:
Czynniki te mogą być przyczyną zakażenia, alergii lub zatrucia. Klasyfikacja - kryteria |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Grupa zagrożenia 1 | Czynniki biologiczne, przez które wywołanie chorób u ludzi jest mało prawdopodobne. |
| Grupa zagrożenia 2 | Czynniki biologiczne, które mogą wywoływać choroby u ludzi, mogą być niebezpieczne dla pracowników, ale rozprzestrzenienie ich w populacji ludzkiej jest mało prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. |
| Grupa zagrożenia 3 | Czynniki biologiczne, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a ich rozprzestrzenienie w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. |
| Grupa 3 ** | - do tej grupy należą czynniki biologiczne, które stanowią ograniczone ryzyko zakażenia dla pracowników, ponieważ nie są zazwyczaj przenoszone drogą powietrzną. |
| Grupa zagrożenia 4 | Czynniki biologiczne, które wywołują u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a ich rozprzestrzenienie w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj nie istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. |
| Oznaczenia„A”,„T”,„V”,„D” | Wykaz czynników biologicznych zawiera oddzielne wskazania w przypadkach, gdy prawdopodobne jest wywoływanie przez czynniki biologiczne reakcji alergicznych (A) lub toksycznych (T), gdy dostępna jest skuteczna szczepionka (V) lub, gdy wskazane jest przechowywanie listy narażonych pracowników przez okres dłuższy niż 10 lat (D). |
Wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych:
 | praca w zakładach produkujących żywność |
| praca w rolnictwie |
| praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego |
| praca w jednostkach ochrony zdrowia |
| praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych |
| praca w zakładach gospodarki odpadami |
| praca przy oczyszczaniu ścieków |
| | praca w innych okolicznościach niż wyżej wymienione, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych |
Obowiązki pracodawcy - ocena ryzyka
W celu ochrony pracowników przed zagrożeniami powodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne pracodawca jest obowiązany do stosowania wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia.
Przed wyborem środków zapobiegawczych pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności:
| klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych; |
| rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia pracownika na działanie poszczególnych szkodliwych czynników biologicznych; |
| informacje o potencjalnym działaniu alergizującym lub toksycznym; |
| informacje o chorobach, które mogą wystąpić w następstwie wykonywanej pracy; |
| | informacje o stwierdzonych chorobach, które mają bezpośredni związek z wykonywaną pracą. |
Stosowanie środków zapobiegawczych nie zwalnia pracodawcy z obowiązku unikania stosowania szkodliwych czynników biologicznych (jeżeli rodzaj prowadzonej działalności na to pozwala).
Obowiązki pracodawcy - rejestry
Rejestr pracowników
Pracodawca ma obowiązek prowadzić rejestr pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej.
W rejestrze pracowników powinny być uwzględnione następujące informacje:
| | stopień zagrożenia spowodowanego działaniem szkodliwych czynników biologicznych; |
| | przewidywane awarie i wypadki związane z narażeniem na działanie szkodliwych czynników biologicznych; |
| wynik przeprowadzonej oceny ryzyka z podaniem nazwy szkodliwych czynników biologicznych i grupy zagrożenia; |
| | liczby pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych; |
| imię, nazwisko, stanowisko oraz numeru telefonu kontaktowego osoby odpowiedzialnej u pracodawcy za bezpieczeństwo i higienę pracy oraz ochronę zdrowia pracowników. |
Rejestr prac
Pracodawca ma obowiązek prowadzić rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej:
W rejestrze prac powinny być uwzględnione następujące informacje:
| | liczba pracowników wykonujących te prace; |
| wykaz czynności, podczas których pracownik jest lub może być narażony na działanie szkodliwych czynników biologicznych; |
| | imię, nazwisko, stanowisko oraz telefon kontaktowy pracodawcy lub osoby przez niego upoważnionej do nadzoru w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. |
Obowiązki pracodawcy - informowanie właściwego Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego
Informację dotyczącą użycia szkodliwych czynników biologicznych w celach naukowo-badawczych lub przemysłowych pracodawca przekazuje właściwemu inspektorowi sanitarnemu w następujących przypadkach:
| | co najmniej 30 dni przed dniem użycia po raz pierwszy szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2-4 zagrożenia; |
| | w każdym przypadku, gdy zachodzą istotne zmiany mające znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracownika w miejscu pracy; |
| | w ciągu 30 dni po zakończeniu działalności przez przedsiębiorstwo lub zakład; |
| niezwłocznie, w przypadku każdej awarii lub wypadku, które mogły spowodować uwolnienie się szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2-4 zagrożenia. |
Obowiązki pracodawcy - szkolenia
Pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikom systematycznego szkolenia; szkolenie winno być przeprowadzane w trybie określonym w przepisach w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
Szkolenie pracowników powinno uwzględniać zagadnienia dotyczące:
| potencjalnego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników spowodowanego działaniem szkodliwych czynników biologicznych; |
| środków, które należy podjąć w celu zapobiegania zagrożeniom spowodowanym działaniem szkodliwych czynników biologicznych; |
| wymagań higieniczno-sanitarnych; |
| | wyposażenia i stosowania środków ochrony zbiorowej i indywidualnej; |
| | działań, które pracownicy powinni podjąć w razie wystąpienia awarii lub wypadków. |